Δευτέρα, 4 Νοεμβρίου 2013

Αιτιολογικές προτάσεις (Σουδίας Ιωάννης)

Αιτιολογικές προτάσεις

Δεν έμεινε για καφέ, γιατί είχε αργήσει.
Επειδή είχε περάσει η ώρα, έφυγα.
Οι αιτιολογικές προτάσεις εισάγονται με τις λέξεις: γιατί, επειδή, διότι, αφού, μια και, καθώς, μια που, για να, εφόσον, καθώς, σαν να, και που, που.
Οι αιτιολογικές προτάσεις, χωρίζονται συνήθως από τις προτάσεις που προσδιορίζουν με κόμμα, εκτός κι αν είναι πολύ σύντομες.
Τα επίθετα περιγράφουν ένα χαρακτηριστικό των ουσιαστικών που συνοδεύουν. Έχουν τρία γένη (αρσενικό θηλυκό, ουδέτερο), κλίνονται όπως τα ουσιαστικά και είναι πάντα στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση με τα ουσιαστικά που συνοδεύουν.
Στα παραπάνω παραδείγματα οι λέξεις όμορφος, σιδερένια και παλιό φανερώνουν τι λογής είναι τα ουσιαστικά που συνοδεύουν αυτές τις λέξεις (κήπος, πόρτα, σχολείο).
  • Εκτός από τα επίθετα, χρησιμοποιούμε και μετοχές με λειτουργία επιθέτου: δυστυχισμένος, ευτυχισμένος, θλιμμένος, λυπημένος, παραπονεμένος, στενοχωρημένος, χαρούμενος 
(από το ρήμα χαίρομαι, μετοχή χαρούμενος) 
Πολλές φορές οι μετοχές χρησιμοποιούνται ως επίθετα. Μια μετοχή όταν έχει θέση επιθέτου, είναι δίπλα από το ουσιαστικό που συνοδεύει. Αν βρίσκεται σε οποιαδήποτε άλλη θέση μέσα σε μια πρόταση δεν θεωρείται επίθετο.
Παράδειγμα:
  • Οι φυλακισμένοι ληστές εξεγέρθηκαν. (Σε αυτό το παράδειγμα η μετοχή είναι σε θέση επιθέτου)
  • Οι ληστές έμειναν φυλακισμένοι ισόβια. ( Η μετοχή δεν θεωρείται επίθετο)